ÖZEL HABER - Son haftalarda Marmara Denizi kıyılarında artış gösteren caretta caretta ölümleri, bölge halkını ve bilim insanlarını derin bir endişeye sevk etti. Özellikle Tekirdağ ve Çanakkale sahil şeritlerinde karaya vuran dev deniz kaplumbağaları, Marmara’nın değişen ekosistemi ve insan kaynaklı tehditler hakkında acı bir tabloyu gözler önüne seriyor.
Sahillerde "Ölüm" Nöbeti
Nisan 2026 itibarıyla Tekirdağ’ın Süleymanpaşa ilçesinde, özellikle Değirmenaltı ve Barbaros mahalleleri kıyılarında peş peşe ölü caretta carettalar bulundu. Benzer bir durum Çanakkale’nin Gelibolu ilçesinde de yaşandı; amatör balıkçılar tarafından kıyıya vuran yaklaşık 1 metre boyunda ve 50 kilo ağırlığındaki bir başka kaplumbağa kayıtlara geçti.
Neden Ölüyorlar? Uzmanlardan Kritik Açıklamalar
Namık Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Deniz Kaplumbağaları Araştırma ve Uygulama Merkezi (DEKUM) tarafından yapılan ilk incelemeler ve otopsi raporları, ölümlerin ardındaki dört ana unsuru işaret ediyor:
-
1. "Yalancı Besin" Tuzağı (Plastik Kirliliği): Uzmanlar, caretta carettaların en temel besini olan denizanalarını, denize atılan şeffaf plastik poşetlerle karıştırdığını belirtiyor. Poşet yutan canlıların bağırsakları tıkanıyor ve uzun süreli acı çekerek hayatlarını kaybediyorlar.
-
2. Alg Patlamaları ve Oksijensizlik: Tekirdağ kıyılarında deniz suyunun turuncuya bürünmesine neden olan alg patlamaları (plankton çoğalması), sudaki oksijen seviyesini düşürürken ekosistem üzerinde baskı oluşturuyor. Bu kirlilik yükü, deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarını daraltıyor.
-
3. Balıkçılık Faaliyetleri: Karaya vuran bazı bireylerde ağlara dolanma sonucu boğulma veya "parakete" adı verilen çok iğneli oltalara takılma izlerine rastlanıyor. Özellikle su yüzeyine nefes almak için çıkamayan kaplumbağalar dakikalar içinde boğulabiliyor.
-
4. Pervane Yaralanmaları: Hızlı teknelerin pervaneleri, yüzeye yakın seyreden bu canlılar için ölümcül darbeler oluşturuyor.
"Marmara Onlar İçin Bir Hapishaneye Dönüşmemeli"
Bölgedeki yerel çevreci dernekler ve bilim insanları, Marmara Denizi’nin artık sadece bir geçiş güzergahı değil, kirlilik nedeniyle bir "tuzak" haline geldiği konusunda uyarıyor.
"Bu canlılar milyonlarca yıldır bu sularda. Eğer caretta carettalar ölüyorsa, bu denizin kalbi duruyor demektir. Onlar denizanalarını kontrol altında tutan doğal koruyucularımızdır. Onları kaybedersek Marmara’da denizanası istilasıyla karşı karşıya kalırız."
Ne Yapılmalı?
Yetkililer, vatandaşların sahilde canlı veya ölü bir deniz kaplumbağası gördüklerinde vakit kaybetmeden Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) şefliklerine veya en yakın Üniversite Araştırma Merkezlerine haber vermesi gerektiğini vurguluyor. Erken müdahale, bazen bu dev canlıların hayata tutunmasını sağlayabiliyor.
