Olası Marmara depremi konusundaki uyarılarını son zamanlarda sık sık tekrarlayarak yaşanabilecek felaket konusunda iktidarı önlem almaya çağıran CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, İstanbul'da çöken bina üzerinden riskli yapıları gündeme getirdi.
İstanbul Fatih’te binaların kendiliğinden çökmesi ve can kayıplarının yaşanması üzerine CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a sert sorular yöneltti. Avşar, "Vatandaş enkaz altındayken sadece taziye mesajı yayınlamak yeterli mi?" diyerek kentsel dönüşümdeki ihmallere dikkat çekti.
İstanbul’da son dönemde artan "kendiliğinden çöken bina" olayları, kentsel dönüşümün aciliyetini ve kamu kurumları arasındaki koordinasyonsuzluğu bir kez daha gözler önüne serdi. CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Fatih’te yaşanan son facianın ardından TBMM’ye yazılı soru önergesi vererek, Bakan Murat Kurum’dan tatmin edici açıklamalar beklediklerini ifade etti.
"600 Bin Konut Her An Çökebilir" İtirafı ve Kaynak Sorunu
Milletvekili Avşar, Bakan Murat Kurum’un 2025 bütçe görüşmelerindeki açıklamalarını hatırlatarak çelişkilere vurgu yaptı. Bakan Kurum’un bütçe sunumunda; İstanbul’da 600 bin bağımsız birimin her an kendiliğinden yıkılabilecek durumda olduğunu ve 1,5 milyon yapının mühendislik hizmeti almadığını bizzat itiraf ettiğini belirten Avşar, şunları söyledi:
"Sayın Bakan tüm gündemlerin ertelenmesi ve dönüşüme odaklanılması gerektiğini söylüyor ancak ortada ne yeterli bir kaynak ne derde derman bir proje ne de belediyelerle birlikte çalışma iradesi var. Planlar deprem hazırlığına değil, jeolojik risk taşıdığı bilinen Kanal İstanbul projesine dayandırılıyor."
Çelişkili Açıklamalar: Doğal Gaz mı Mühendislik Hatası mı?
Fatih’te çöken binaların ardından İstanbul Valiliği ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve İGDAŞ’tan gelen farklı açıklamalar kamuoyunda kafa karışıklığına yol açtı.
-
Valilik Açıklaması: Çökmenin doğal gaz patlaması kaynaklı olduğunu ileri sürdü.
-
İBB ve İGDAŞ Raporu: Olay yerinde yapılan teknik incelemelerde herhangi bir doğal gaz kaçağına veya patlama bulgusuna rastlanmadığını, çöken binalardan birinde abonelik bile bulunmadığını açıkladı.
Avşar, İBB’nin "Bu binalar hiçbir mühendislik hizmeti almadan inşa edilmiştir" tespitine dikkat çekerek, Bakanlığın sessiz kalmasını ve sadece taziye mesajı yayınlamasını eleştirdi.
Marmara Depremi ve Acil Eylem Planı Sorgulanıyor
Türkiye genelinde 6 milyon, İstanbul’da ise acil dönüşüm bekleyen 2 milyon riskli bağımsız birim olduğuna değinen Cem Avşar, Bakan Kurum’a şu kritik soruları yöneltti:
-
Denetim Eksikliği: İstanbul genelinde hiçbir mühendislik hizmeti almamış kaç bina bulunmaktadır ve bu binalar için bir envanter çalışmanız var mı?
-
Kaynak Tahsisi: "Yarısı Bizden" ve "Yerinde Dönüşüm" kampanyaları hedeflerin çok altında kalırken, Marmara Bölgesi’ndeki riskli stok için ek bir bütçe ayrılacak mı?
-
Çelişkili Beyanlar: Valilik ve İBB arasındaki "doğal gaz" çelişkisi hakkında teknik bir açıklama yapacak mısınız?
-
Tahliye Koridorları: Muhtemel Marmara depremine karşı tahliye koridorları, kaçış planları ve arama-kurtarma hazırlıkları ne durumdadır? Vatandaşlara yönelik gerçekçi bir tatbikat programı mevcut mudur?
"Kanal İstanbul Yerine Kentsel Dönüşüme Odaklanın"
Avşar, kentsel dönüşüm stratejilerinin Kanal İstanbul gibi tartışmalı projeler üzerinden yürütülmesinin İstanbul’un güvenliğini tehlikeye attığını vurguladı. Tekirdağ ve İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi’ndeki tüm riskli yapıların bir an önce "risk yönetimi" kapsamına alınması çağrısında bulundu.
Avşar'ın soru önergesinin detayları
Avşar'ın soru önergesinde dikkat çeken hususlar şöyle:
1. Fatih’teki Çökme Olayı ve Teknik İnceleme Detayları
-
Neden Analizi: Fatih’te binaların çökme sebebinin kesin tespiti için Bakanlık bünyesinde hangi teknik çalışmalar başlatılmıştır?
-
Saha İncelemesi: Bakanlık uzmanları olay yerinde bizzat inceleme yapmış mıdır? Bu incelemeler sonucunda hazırlanan bir ön rapor mevcut mudur?
-
Kurumlar Arası Veri Paylaşımı: Çökme nedenine ilişkin diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan (Belediye, İGDAŞ, Valilik vb.) gerekli teknik veriler ve belgeler talep edilmiş midir?
2. Resmi Makamlar Arasındaki Çelişkili Beyanlar
-
Valilik vs. İBB Çelişkisi: İstanbul Valiliği’nin "doğal gaz patlaması" açıklamasına karşın, İBB ve İGDAŞ’ın "doğal gaz bulgusuna rastlanmadı" yönündeki zıt beyanları Bakanlıkça nasıl değerlendirilmektedir?
-
Kamuoyunu Aydınlatma: İki farklı kamu kurumunun örtüşmeyen açıklamaları sonucunda oluşan bilgi kirliliğini gidermek adına Bakanlık resmi bir teknik açıklama yapacak mıdır?
3. İstanbul’daki "Mühendislik Hizmeti Almamış" Yapı Stoğu
-
Envanter Çalışması: İBB’nin "çöken binaların hiçbir mühendislik hizmeti almadığı" tespitinden yola çıkarak; İstanbul genelinde ruhsatsız, projesiz veya mühendislik denetimi görmeden inşa edilmiş kaç yapı bulunmaktadır?
-
Özel Denetim Planı: Bu statüdeki (hiç hizmet almamış) binalar için Bakanlığın yürüttüğü özel bir tarama veya güçlendirme/tahliye çalışması var mıdır?
4. Marmara Bölgesi’ndeki "Çok Riskli" Birimlerin Dağılımı
-
Sayısal Veriler: Marmara Bölgesi genelinde, başta kamu binaları olmak üzere "kendiliğinden çökme riski taşıyan" (ileri derecede riskli) bağımsız birim sayısı kaçtır?
-
İl Bazlı Haritalandırma: Bu riskli yapıların İstanbul, Tekirdağ, Bursa ve Kocaeli gibi illere göre dağılımı nasıldır?
-
Mevcut Yaşam Durumu: Tespit edilen bu "çok riskli" binaların kaçında halihazırda aktif yaşam veya ticari faaliyet devam etmektedir?
5. Risk Yönetimi ve Kaynak Tahsisi
-
Önceliklendirme Programı: Bakanlığın sıkça vurguladığı "kriz yönetiminden risk yönetimine geçiş" politikası kapsamında, İstanbul ve Tekirdağ’daki en riskli binaları önceleyen somut bir takvim var mıdır?
-
Bütçe ve Kaynak: Bu binaların dönüştürülmesi için 2025 bütçesinden ayrılan net kaynak tutarı nedir? "Yarısı Bizden" kampanyası bu ihtiyacı karşılamada ne kadar yeterli olmuştur?
6. Marmara Depremi Acil Eylem ve Hazırlık Planı
-
Tahliye ve Lojistik: Olası bir deprem anında kullanılacak tahliye koridorları ve kaçış planları güncel midir?
-
Barınma ve Müdahale: Acil toplanma alanları, geçici barınma merkezleri ve ilk yardım lojistiği konusunda hangi somut hazırlıklar tamamlanmıştır?
-
Eğitim ve Tatbikat: Olası senaryolara karşı kurumlar arası koordinasyonu ölçen geniş kapsamlı bir tatbikat ve halka yönelik bir eğitim programı planlanmakta mıdır?
